Een prototype 22RH545

Zo nu en dan krijg ik foto’s toegestuurd van bijzondere Philips apparaten. Het kan hierbij gaan om creatieve zelfbouw, al dan niet van mensen die op de één of andere manier een binding met Philips hadden. Ook zijn er tijdens en na de productie en het voorontwikkelingstraject toestellen bij mensen thuis beland die soms wezenlijk verschillen van het definitieve model. Zo had ik al eens een set zelfbouw 22RH545 MFB boxen ter revisie in de werkplaats, maar collega MFB liefhebber John stuurde me foto’s van een bijzonder exemplaar 22RH545. Uiteraard schreef ik direct ontwerper Hans Mons aan, die destijds één van de verantwoordelijken was voor het ontwerp van de MFB boxen. Hans schrijft het volgende:

“Het is een van de vroege prototypes tijdens de ontwikkeling van de 545, gemaakt om de principes uit te testen en niet bedoeld om zo in produktie te gaan. De printen waren gemaakt in het printfabriekje in dezelfde gebouwen (SL en SAN op Strijp S) als waar we met de ontwikkeling zaten, de silkscreens waren nog  niet getekend, dat kwam pas in een veel later stadium. De schema’s waren ook nog lang niet definitief net zo min als de groepering van de printen in de kast, dit was een allereerste test. Hierna zijn door de ontwikkeling de “Consolidatie modellen” gemaakt waar alle principiele keuzes moesten kloppen. Daarna het laaste schaafwerk aan het ontwerp en werden door de fabriek (Leuven) door de produktie voorbereiding de “Definitieve modellen” gemaakt gevolgd door een proefserie door de produktie.”

Kijk met me mee in het volgende fotoverslag en ontdek de opvallende verschillen van deze unieke 22RH545 ten opzichte van zijn latere, definitieve broertjes.

Op het eerste gezicht lijkt er niet zoveel verschil te zijn. Het bekende bedieningspaneeltje zit op dezelfde plaats en ook de luidsprekerbezetting is vrijwel gelijk. Wel zien we dat de bewuste box frontpanelen heeft die van hout zijn gemaakt, in tegenstelling tot het latere kunststof front materiaal.

Aan de achterkant zijn wel al wat verschillen te zien, bijvoorbeeld de positie van de zekeringen en de aanwezigheid van een spanningscarroussel! Ook intern is de indeling anders dan in het productiemodel; de versterker voor midden- of lage tonen deelt een printplaat met de versterker voor de tweeter en zit tegen het achterpaneel gemonteerd. De derde versterker zit op een printplaat naast de voedingstransformator gemonteerd. De printplaat die uiteindelijk op de bodem terecht zou komen, zit hier tegen de zijkant gemonteerd en heeft twee haakse DIN connectoren net als de 22RH544. Die DIN aansluitingen zouden later als chassisdeel in de achterkant worden geplaatst. Hans schrijft hierover het volgende:

“Vooral de mechanische opbouw van het elektronica compartiment was hier nog lang niet definitief. Het was zeer service onvriendelijk, naar aanleiding van de discussies daarover is de inschuifbak ontstaan en een andere indeling van de printen. De vormgeving zat al wel dicht bij wat het later zou worden, het uiterlijk klopte redelijk goed, maar een aantal dingen zoals als de plaatsing van de netschakelaar (de 220V bedrading zou via een connector richting achterwand moeten) en de koeling van de printen in de kast moesten beter. De spanningscarrousel was niet echt nodig, en er was ruimte nodig op de achterwand voor veel gaatjes omdat de temperatuur in de kast te hoog op liep. Wel zie je al de definitieve koelblokken, die bestonden al, zaten in de 720 en 521 en konden we zo uit Leuven laten komen.”

De printplaten zijn van wit epoxy materiaal gemaakt en hebben geen tekst opdruk, wat kenmerkend is voor kleinschalig zelfgemaakte printen. Ook de frontjes zitten nog vast met klitteband in plaats van de latere click bevestiging.

Het meest opvallende verschil op cosmetisch gebied is de netschakelaar, die oorspronkelijk op het frontpaneel was bedacht, boven de drie tuimelschakelaars voor akoestische correctie. Die zitten daardoor wel wat naar beneden en op elkaar gedrukt. Uiteindelijk is de netschakelaar naar de achterkant verplaatst, vlakbij de netentree en het extra stopcontact. Dat maakte het bedieningspaneel aan de voorkant wat minder vol gepropt. Ook zien we dat deze box een heel vroege AD0160 tweeter heeft, die in het productiemodel nooit is toegepast. Daar was het een AD0140 en later een AD0163.