Philips en de cassettedecks van Alpage

Eind jaren zeventig verscheen er steeds meer Philips Hi-Fi apparatuur die “Made in Japan” was. Omdat de Hi-Fi markt (en eigenlijk de hele technische industrie) onder druk stond door met name concurrentie uit Azië waar voor lagere prijzen kon worden geproduceerd, begon die werkwijze ook voor Europese fabrikanten aantrekkelijk te worden. Piet Gouw vertelde ons al dat bijvoorbeeld de Black Tulip voorversterker 22AH280 en eindversterker 22AH380 gebouwd zijn door Foster Audio. Foster was een grote Japanse fabrikant die niet alleen onder het eigen merk Fostex, maar ook als OEM fabrikant voor andere fabrikanten apparatuur produceerde. De andere fabrikanten, in dit geval Philips, bestelden dan in feite een bestaand apparaat bij de OEM fabrikant, mogelijk met wat kleine technische of cosmetische aanpassingen. Deze handelswijze zorgt ervoor dat een bepaald apparaat, afhankelijk van de gemaakte afspraken, door meer merken verkocht werd. Nu is dit met de Philips-Foster apparatuur niet het geval, maar wel met de cassettedecks die Philips bij het eveneens Japanse Alpage inkocht. En juist daar ben ik me de laatste tijd eens een beetje in gaan verdiepen.

ALPS Electric Co. LTD.

In 1948 werd in Japan de Kataoka Electric Co. LTD opgericht; een technologiebedrijf dat dankzij de naoorlogse wederopbouw een grote groei kende. In 1964 werd de naam veranderd in ALPS Electric Co. LTD en dat is een naam die veel techneuten bekend in de oren zal klinken. ALPS is nog steeds een gerenommeerde fabrikant van onder andere hoogwaardige potentiometers en andere elektronische componenten die werelwijd door zeer veel fabrikanten gebruikt worden. In veel opzichten lijkt het bedrijf op het Nederlandse Philips: een grote R&D afdeling en productie van componenten en complete apparaten in eigen beheer. Het bedrijf groeide hard; in 1961 ging het naar de beurs en in 1963 werd een kantoor in New York geopend. In 1967 werd een Joint Venture aangegaan met het Amerikaanse Motorola en werd de subdividie ALPS-Motorola opgericht. In hetzelfde jaar kocht ALPS een bedrijf dat magnetische audiokoppen maakte en en startte men met de productie van tape decks, mogelijk maar niet zeker kregen die direct de merknaam Alpage. In 1978 werd Motorola uitgekocht en veranderde de naam van ALPS-Motorola (Alpage) in Alpine. In 1979 werd in West Duitsland ALPS EUROPE GMBH opgericht, een Europees kantoor voor het moederbedrijf. Niet zeker maar wel aannemelijk is dat het Europese kantoor voor Philips een reden was om op grotere schaal zaken te doen met ALPS. Maar wat verkocht ALPS dan aan Philips?

Alpage FL-4000

In 1979 kwam de Alpage FL-4000 op de markt. Een eenvoudig maar degelijk tweekops cassettedeck met Dolby B en ondersteuning voor ferro, chroom en ferrochroom tape. Het deck kenmerkt zich door een voorlader mechanisme dat links in de behuizing is gesitueerd. Men zegt wel eens dat je daaraan alle Japanse Philips decks kunt herkennen – de Philips decks uit België hebben de cassettevakken altijd rechts zitten. Terug naar de FL-4000. Twee grote VU meters zijn rechts geplaatst en de bedieningsorganen zitten daaronder. Aansluiting voor twee microfoons en een koptelefoon zijn ook aan de voorkant geplaatst. Een markant kenmerk is dat de twee buitenste pianotoetsen van het cassette loopwerk ietsjes verder naar buiten zijn geplaatst, met een kleine ruimte ertussen. Het zijn dergelijke subtiele kenmerken die ineens een opvallende gelijkenis laten zien met maar liefst vijf Philips cassettedecks: de N5371, N5391 (met digitale VU meters), N5421, de N2535 en de N2537. We hebben ze voor de lol even voor je op een rijtje gezet.

Alpage FL-4000
Philips N5421
Philips N2537
Philips N5371
Philips N5391
Philips N2535

Als je het ziet dan zie je het; zelfde knopjes, zelfde klepje, zelfde layout, zelfde aansluitingen rechts boven elkaar. De N2537 heeft een zwart front met oren voor rack montage; de N2535 en de N5421 hebben dit beide niet maar lijken verder identiek. Dit kan niet missen! En toen Philips toch ging bestellen in Japan hebben ze ook direct een paar B-merk varianten laten maken. Wat dacht je van de Aristona EK3537 of de ERRES SR3537? Beide een variant van de N2537 en dus van de FL-4000. En het wordt nog gekker; er is zelfs een LOEWE 3537 die identiek is. Deze draagt ook het bekende Hifi Sound Project opschrift dat we kennen van veel Philips B-merken. Ook de Erres – Aristona SR3370 en SR3390 zijn gebaseerd op de FL-4000. Maar ook andere fabrikanten kochten bij ALPS. Heb je wel eens goed naar de Luxman K-5 gekeken? Ik durf er een kratje bier om te verwedden dat dat ook een Alpage FL-4000 is. Luxman heeft er echter wel een bias regelaartje bij laten maken en de netschakelaar van linksonder naar rechtsboven verplaatst.

Aristona EK3537
ERRES SR3370
Luxman K-5

Alpage AL-300

De Alpage AL-300 is een schitterend, uitgebreid driekops cassettedeck met regelbare bias en opname calibratie functie dat van 1979 tot 1983 op de markt werd gebracht. Zo’n beetje het meest geavanceerde deck dat de veeleisende gebruiker zich kon wensen. Dat leek Philips ook wel wat en in 1980 besloten ze om hem in twee uitvoeringen te bestellen: De zilverkleurige N5781 en de zwarte rackversie N5788. Het uiterlijk werd op wens van Philips wel wat veranderd; er kwam een digitale teller, een fluorecentiemeter in plaats van analoge VU meters en ook met de knopjes werd wat geschoven en gewisseld. De kleine ronde calibratietoon knopjes bleven en ook het kenmerkende vooruitstekende bedieningspaneel voor de loopwerkfuncties is nagenoeg identiek. Voor de B-merken werd de bloedmooie zwarte SR3780 besteld en die vind ik eerlijk gezegd de allermooiste van de drie. Ook dit deck was geen exclusief Philips product; kijk maar eens naar de Eumig FL-900. Ook Eumig liet het uiterlijk wat aanpassen; de tuimelschakelaars van de Philips-uitvoering maar de analoge VU meters van Alpage.

Alpage AL-300
Philips N5781
Philips N5788
Aristona SR3780
Eumig FL-900

Meer Alpage modellen

Onder de B-merken Aristona en Erres zijn nog meer Alpage cassettedecks op de markt verschenen. Die kwamen dan weer niet in de Philips catalogus terecht. Wilde men het B-merken assortiment op relatief goedkope manier toch goed gevuld houden? Dat moet toch een flinke cent gekost hebben. Hieronder enkele Alpage modellen die door Philips zijn ingekocht om in de B-merken catalogus te presenteren.

Alpage FL-2100

De ERRES en Aristona SR3370 en SR3170 zijn onder verschillende B-merknamen op de markt gebracht. Beide zijn vrijwel identiek aan de Alpage FL-2100. Deze heeft een tuimelschakelaar minder dan de FL-4000 maar lijkt er verder heel sterk op.

Alpage FL-2100
ERRES SR3370
Aristona SR3170

Alpage FL-1500

De Aristona of ERRES SR-3200 is identiek aan de Alpage FL-1500, nog een eenvoudig tweekops deckje.

Aristona SR3200
Alpage FL-1500

Alpage AL-100

De Alpage AL-100 is een cassettedeck met tiptoetsbediening voor de loopwerkfuncties. Er is een beetje fantasie voor nodig om het te zien, maar het is zeer waarschijnlijk dat dit deck de basis was voor de Erres-Aristona-Dux-Loewe SR3500. Ook dat deck heeft tiptoetsbediening en drie jack aansluitingen aan de rechterkant. Ook de tuimelschakelaars hebben dezelfde functies en posities. Alleen de output level potmeter van de AL-100 is bij de SR3500 komen te vervallen en de positie van de loopwerktoetsjes is wat gewijzigd.

Alpage AL-100
ERRES SR3500

Alpage FL-6000

Een deck met semi-elektronische loopwerkfuncties in tiptoetsvorm onder het loopwerk gesitueerd; twee tuimelschakelaars, drie draaiknoppen en twee jack aansluitingen boven elkaar. Hm, een zeer duidelijk profiel. Door de analoge VU meters zou je bijna op het verkeerde been gezet worden, maar bij nader onderzoek lijkt dit toch écht de inspiratie te zijn voor de Erres SR3630 en SR3637, een deck met identieke bedieningsorganen alleen voorzien van fluorescentiemeters in plaats van analoge VU meters. Ha, ook dit mysterie is opgelost!

Alpage FL-6000
ERRES SR3630
ERRES SR3637

Ken jij nog meer Philips-Erres-Aristona-Dux cassettedecks met het klepje aan de linkerkant? Dan komen die wellicht ook uit Japan en zijn ze misschien zelfs afkomstig uit de Alpage familie. Laat het gerust even weten!

Dit artikel is tot stand gekomen dankzij de informatie van website www.cassettedeck.org. Een schitterend uitgebreid naslagwerk waar je enorm veel informatie kunt vinden over cassettedecks van alle denkbare (en een paar ondenkbare) fabrikanten.